Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει όλο και περισσότερο στη σχολική ζωή και μαζί της ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση: μπορεί να γίνει ένα χρήσιμο εργαλείο για μαθητές και εκπαιδευτικούς ή κινδυνεύει να μετατρέψει τη μάθηση σε μια διαδικασία αντιγραφής έτοιμων απαντήσεων;
Για έναν εκπαιδευτικό, η διαφορά είναι καθοριστική. Άλλο να χρησιμοποιεί ένας μαθητής ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης για να κατανοήσει καλύτερα μια δύσκολη έννοια, να ζητήσει ένα παράδειγμα ή να εντοπίσει τα λάθη του και άλλο να φωτογραφίζει μια άσκηση, να τη δίνει στην AI και να παραδίδει αυτούσια την απάντηση.
Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί ανησυχία σε αρκετούς εκπαιδευτικούς. Η ευκολία με την οποία η AI μπορεί να λύσει μαθηματικές ασκήσεις, να γράψει μια έκθεση, να μεταφράσει ένα κείμενο ή να απαντήσει σε ερωτήσεις σημαίνει ότι ο μαθητής μπορεί να ολοκληρώσει μια εργασία χωρίς ουσιαστικά να έχει κατανοήσει το αντικείμενο.
Οι εκπαιδευτικοί βλέπουν και τις δύο πλευρές
Έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ, στην οποία συμμετείχαν 1.754 εκπαιδευτικοί από πέντε χώρες και σε μεγάλο ποσοστό από την Ελλάδα, καταγράφει αυτή την αντίφαση.
Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν ότι η AI μπορεί να υποστηρίξει το διδακτικό έργο, να βοηθήσει στην προετοιμασία υλικού και να κάνει τη μαθησιακή διαδικασία πιο εξατομικευμένη. Ταυτόχρονα, όμως, εκφράζουν έντονο προβληματισμό για την κριτική σκέψη των μαθητών.
Το 85% θεωρεί σημαντικό κίνδυνο την τάση των μαθητών να εμπιστεύονται τις πληροφορίες που παράγει η AI χωρίς να τις ελέγχουν. Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα: όταν η τεχνολογία δίνει αμέσως την απάντηση, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί η διαδικασία της προσπάθειας, του λάθους και τελικά της μάθησης.
Το σχολείο καλείται να αλλάξει κανόνες
Η απαγόρευση της AI δεν φαίνεται να αποτελεί ρεαλιστική λύση. Η τεχνολογία υπάρχει και οι μαθητές ήδη τη χρησιμοποιούν. Το ζητούμενο είναι να μάθουν να τη χρησιμοποιούν σωστά.
Ο εκπαιδευτικός παραμένει απαραίτητος, όχι μόνο για να διδάξει την ύλη, αλλά και για να μάθει στον μαθητή να αμφισβητεί, να ελέγχει και να διασταυρώνει μια απάντηση που παράγει ένας αλγόριθμος.
Όμως η ευθύνη δεν μπορεί να είναι μόνο του σχολείου. Και οι γονείς έχουν σημαντικό ρόλο. Χρειάζεται να συνεργάζονται με τους εκπαιδευτικούς, να γνωρίζουν πώς χρησιμοποιούν τα παιδιά τους την Τεχνητή Νοημοσύνη και κυρίως να μην ενθαρρύνουν τη λογική της «έτοιμης λύσης» για κάθε εργασία.
Σχολείο και οικογένεια μπορούν να στείλουν το ίδιο μήνυμα: η AI μπορεί να βοηθήσει τον μαθητή να μάθει, δεν μπορεί όμως να μάθει στη θέση του.
Η μεγάλη πρόκληση για το σχολείο της εποχής της AI είναι επομένως να μην κάνει τον μαθητή γρηγορότερο στην εύρεση της απάντησης, αλλά καλύτερο στη σκέψη.
Γιατί μια μηχανή μπορεί να λύσει την άσκηση. Το σχολείο, ο εκπαιδευτικός και η οικογένεια πρέπει να βοηθήσουν τον μαθητή να καταλάβει γιατί είναι σωστή η λύση.
ΕΙΡΗΝΗ ΚΟΥΤΗΡΗ
